Nâng cao giá trị sản phẩm cá tra bằng khoa học công nghệ
Doanh nghiệp và người dân cần lấy khoa học, công nghệ cùng chuyển đổi số làm nền tảng phát triển, từ đó đưa ĐBSCL sớm trở thành trung tâm nuôi trồng, chế biến và xuất khẩu cá tra hàng đầu.
Tận dụng tiềm năng
Tại vùng ĐBSCL, cá tra là thủy sản nuôi chủ lực ở các tỉnh như Đồng Tháp, An Giang, Cần Thơ, Bến Tre, Vĩnh Long... với diện tích nuôi hàng năm khoảng 5.500 - 6.000 ha, sản lượng thu hoạch khoảng 1,3 triệu tấn/năm.
Cá tra có nhiều lợi thế trong chế biến xuất khẩu với đặc điểm thịt mềm, giàu dinh dưỡng, chế biến được nhiều món ăn và giá bán rất cạnh tranh. Vì vậy, cá tra được người tiêu dùng trên thế giới ưa chuộng và xem là một trong những loài cá thành công nhất về mặt thương mại của Việt Nam.

Một vùng nuôi cá tra của Tập đoàn Nam Việt - Ảnh: Tô Văn
Tập đoàn Nam Việt là một đơn vị nổi bật với việc đầu tư vùng nuôi cá tra với quy mô công nghiệp công nghệ cao; xây dựng nhà máy chế biến thủy sản để khép kín quy trình sản xuất.
Đến nay, tập đoàn này sở hữu vùng nuôi thủy sản tập trung 1.000ha mặt nước, giải quyết cho gần 7.000 người lao động có việc làm ổn định. Kim ngạch xuất khẩu mỗi năm đạt trên 200 triệu USD và sản phẩm của doanh nghiệp xuất đi 70 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới.
“An Giang có hệ sinh thái thủy sản rất hoàn chỉnh. Vùng nước ngọt đẩy mạnh nuôi cá tra.Vấn đề lúc này là đẩy mạnh tăng cường tính liên kết giữa người nuôi - doanh nghiệp - nhà khoa học - chính quyền để cùng tạo ra sản phẩm có giá trị gia tăng cao, đáp ứng chuẩn quốc tế. Nếu làm được điều này, ĐBSCL hoàn toàn có thể trở thành trung tâm thủy sản của vùng và quốc gia”, ông Doãn Tới, Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn Nam Việt, cho biết.
Ứng dụng khoa học công nghệ (KH-CN)
Nhìn chung sự phát triển của ngành cá tra Việt Nam hiện nay có nhiều yếu tố thuận lợi, tạo năng lực cạnh tranh mạnh của cá tra Việt Nam, trong bối cảnh cạnh tranh quốc tế.

Các tỉnh ĐBSCL đã ứng dụng khoa học công nghệ trong nâng cao giá trị sản phẩm cá tra - Ảnh: Tô Văn
Lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đồng Tháp cho rằng, việc ứng dụng KH-CN trong tất cả các khâu từ sản xuất giống, sản xuất thức ăn thủy sản, quy trình nuôi, quan trắc môi trường, chế biến và quản lý nhằm giảm giá thành, nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả, nâng cao sức cạnh tranh và đảm bảo an toàn thực phẩm.
Hoạt động KH-CN của ngành cá tra đã từng bước khẳng định được vai trò quan trọng là đòn bẩy, là động lực thúc đầy, là chìa khóa giúp ngành cá tra vững bước phát triển và vươn xa trong thời gian qua. Chính vì thế, vai trò của KH- đã tác động tích cực vào tăng năng suất, quản lý hiệu quả bệnh, dịch bệnh và giảm thiểu ô nhiễm môi trường.
Theo đó, ứng dụng kết quả của nghiên cứu chọn tạo cải thiện di truyền tình trạng tăng trưởng con cá tra. Đồng Tháp phối hợp với Viện nghiên cứu nuôi trồng thủy sản II tiếp nhận và chuyển giao 107.970 con cá tra cải thiện di truyền cho 17 cơ sở sản xuất giống cá tra đủ điều kiện trên địa bàn tỉnh, cung cấp cho thị trường trong và ngoài tỉnh trên 49,43 tỉ bột và khoảng 4,8 tỉ con cá tra giống tăng trưởng nhanh.
Đồng thời, việc sử dụng vaccine Alpha Ject Panga 2 trong việc phòng tránh một số bệnh phổ biến ở cá tra (xuất huyết, mù gan) giúp tăng khả năng phòng bệnh cho khoảng 75% cá nuôi.
KH-CN đã góp một phần không nhỏ, giúp duy trì ổn định việc nuôi trồng, chế biến cả tra, cung cấp nguồn thực phẩm có chất lượng cho thế giới và trong nước. Trong thời gian qua, hoạt động nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ lĩnh vực cá tra đã phát huy mạnh mẽ và có sự tham gia của các doanh nghiệp.
Điển hình là các doanh nghiệp như: Tập đoàn thủy sản Việt - Úc, ứng dụng công nghệ cao trong nghiên cứu quy trình chọn lọc đàn cá tra bố mẹ đến sản xuất sản xuất cá tra giống nhằm tạo ra con giống chất lượng; Công ty CP Vĩnh Hoàn đi đầu trong chế biến phụ phẩm các sản phẩm giả trị gia tăng: Collagen và gelatin từ da cá tra, snack da cá tra, dầu ăn từ mộ cả tra, đạm thủy phân từ cá tra; Công ty IDI sản xuất dầu ăn cao cấp từ mỡ cá tra, tỉnh luyện mỡ cả thành các sản phẩm công nghiệp mỹ phẩm, dược phẩm thực phẩm dinh dưỡng; Tập đoàn Nam Việt ứng dụng công nghệ cao trong nuôi cả tra thương phẩm; Công ty Pharma Việt Nam sản xuất vắc-xin phòng bệnh đã tạo động lực và kết nối mạng lưới nghiên cứu, đổi mới sáng tạo trong cộng đồng nuôi trồng, chế biến và xuất khẩu cá tra trong thời gian qua.
KH-CN có những góp phần gia tăng sức cạnh tranh của sản phẩm, đóng góp rất lớn cho sự phát triển công nghiệp chế biến cá tra xuất khẩu của Việt Nam nói chung và các sản phẩm giá trị gia tăng từ cá tra nói riêng, với kim ngạch xuất khẩu hằng năm khoảng 1,5 - 2 tỉ USD. Các sản phẩm cá tra ngày càng đa dạng, phong phú với giá trị gia tăng ngày càng cao.
“Không thể phát triển ngành thủy sản theo tư duy cũ mà cần tái cấu trúc lại ngành từ sản xuất, chế biến đến xúc tiến thương mại và quản lý môi trường. Doanh nghiệp và người dân phải lấy khoa học, công nghệ và chuyển đổi số làm nền tảng cho sự phát triển, có vậy ĐBSCL mới sớm trở thành trung tâm nuôi, chế biến và xuất khẩu thủy sản hàng đầu”, ông Hồ Văn Mừng, Chủ tịch UBND tỉnh An Giang khẳng định.
theo1thegioi.vn